Kinse auch plat? Een Fries tussen de Limburgers

Standard

Door Lysbeth Jongbloed

Op 14 december vond op een prachtige locatie in Maastricht, de catacomben van het Regionaal Historisch Centrum Limburg, een congresdag plaats over ‘De dynamiek van het Limburgs’. Zes promovendi, één doctor en één masterstudent presenteerden op deze dag hun onderzoek naar de Limburgse dialecten dat in het kader van het Jaor van de Limburgse dialekte was georganiseerd. Ik mocht een presentatie geven over het gebruik van Limburgs en Fries op Twitter.

tweet-leonie-lotte-lysbeth

Continue reading

Oprukkend Nederlands teken van gezonde Friese hersenen: een formule voor talige beïnvloeding

Standard

Gastblog door Eric Hoekstra en Arjen Versloot

Het Fries leent al eeuwen van het Nederlands

Dat gesproken Fries veel interferenties uit het Nederlands bevat, zal genoegzaam bekendearnewald-eernewoude zijn. Minder bekend is dat dit proces al eeuwen aan de gang is. Een groot deel van wat nu als goed Fries beschouwd wordt, is het gevolg van Nederlandse invloeden in eerdere eeuwen. Voorbeelden zijn de woorden omke ‘oom’ en fleis ‘vlees’. In 17e -eeuws Fries was dit nog iem en flêsk, maar deze woorden werden verdrongen door de Nederlandse woorden oompje en vlees, die in licht aangepaste vorm werden overgenomen. Zijn zulke Nederlandse interferenties het gevolg van slordigheid bij de Friezen, zoals soms gedacht wordt?

Continue reading

Hân – hand, strân – strand: over de verwerving van Friese woorden die op het Nederlands lijken

Standard

Door Evelyn Bosma

Toen ik vijf was, besloten mijn ouders naar een dorp in Friesland te verhuizen. Ik herinner me nog de eerste dag op school. De juf was aan het voorlezen in het Fries en vertaalde de tekst voor mijn zus en mij naar het Nederlands. Daar hield ze al vrij snel mee op. We moesten maar gewoon Fries leren en hoe meer we die taal zouden horen, hoe makkelijker dat zou gaan. Bovendien zijn het Fries en het Nederlands zo nauw verwant dat we een groot deel van de Friese woorden gewoon konden raden. Dit blijkt ook uit onderzoek. Kinderen die een tweede taal leren, begrijpen woorden die overlap vertonen met hun eerste taal beter dan woorden die geen overlap vertonen. Heel logisch natuurlijk!

keep-calm-and-look-for-cognates_poes-han-amer-bern

Continue reading

It tweetgedrach fan @lwd2018

Standard

Troch Lysbeth Jongbloed

Der is de ôfrûne dagen flink wat diskusjearre oer myn ûndersyk nei it tweetgedrach fan @lwd2018. Yn dizze bloch de wichtichste útkomsten.

Yn it bidbook ‘Iepen Mienskip’ wiene de Fryske taal en de mienskip twa trochslachjaande eleminten foar de sjuery om yn 2013 Ljouwert-Fryslân te selektearjen ta Europeeske Kulturele Haadstêd foar 2018. Yn it bidbook wurdt oanjûn dat de Kulturele Haadstêd ynsette sil op trijetaligens en dat de Fryske taal fan grutte wearde is foar de oanfraach.

Continue reading

Friese expertise naar Noord-Rusland

Standard

Gastblog door Tseard de Graaf

Namens het Mercator Onderzoekscentrum van de Fryske Akademy neem ik deel aan de voorbereiding van een internationale conferentie over de positie van minderheidstalen. In november vindt deze plaats in Moermansk (Noord-Rusland), mede in het kader van de Stedenband Groningen-Moermansk. Er wordt daarbij aandacht  geschonken aan het feit dat in de Russische Federatie niet alleen Russisch wordt gesproken: Van de bevolking is 77,71% Russisch, 3,72%.Tataars en 1,35% Oekraiens. Naast deze grootste etnische groepen zijn er nog meer dan 100 andere nationaliteiten, zoals Tsjetsjenen, Jakoeten, Boerjaten, Oezbeken en Duitsers, die vaak naast het Russisch ook hun eigen taal gebruiken.

taalfamilies Noord-Rusland

Continue reading

Veldnaemekunde mit laandschopskunde, een peer veurbeelden uut Oosterwoolde

Standard

Gastblog door Henk Bloemhoff

Al een peer jaor doe ’k tegere mit Dennis Worst veldnaeme-onderzuuk en de uutneudiging om daor wat over te vertellen vien ik aorig.  Daoromme wi’k  even wat biezunderheden zien laoten van de beschrieving en verklaoring van oonze  Oosterwooldiger toponiemen en van Dennis zien nuttige inbreng as laandschopskundige. Vanoolds wo’n de termen veldnaemen en toponiemen trouwens deur mekeer bruukt in et Stellingwarver veldnaeme-onderzuuk.  We rekenen onder veldnaemen dus liekegoed ok waeternaemen en naemen van buurtschoppen en dörpen.

Et Grootdiep van Fochteler Tille of

Foto 1. Bi’j Klaozinge en Madhuzen, van de Fochteler Tille naor et oosten op: Et Grootdiep en an weerskaanten de maoden, veurjaor 2016. Continue reading

Butter, bread and green cheese / Bûter, brea en griene tsiis: over het Engels en het Fries

Standard

Door Mirjam Günther

Er wordt vaak gezegd dat Friestaligen makkelijker Engels leren vanwege de nauwe verwantschap tussen beide talen. Is deze aanname terecht of is het een mythe? De relatie tussen het Fries en het Engels is één van de uitgangspunten waarop mijn promotieonderzoek gebaseerd is. Mijn onderzoek richt zich op de vraag of een Friestalige de Engelse taal sneller en gemakkelijker leert dan een Nederlandstalige. Naast de mate van tweetaligheid (wat ik daarmee bedoel leg ik in een volgend blog uit) staat de invloed van de verwantschap van de talen centraal. In dit blog zal ik de nauwe verwantschap tussen het Fries en het Engels beschrijven en wat we daar vandaag de dag nog van terug zien.

Continue reading

Uit de schoolkrant: spelletjes spelen met juf Evelyn

Standard

Door Evelyn Bosma

Voor de schoolkrant van de basisschool in Mantgum schreef ik een stukje over mijn onderzoek. Een paar kinderen uit groep 4 hebben er ook wat over geschreven.

Eind januari en begin februari ben ik drie weken in Mantgum op school geweest om onderzoek te doen naar tweetaligheid. Uit eerder onderzoek met andere talen blijkt dat tweetalige kinderen een aantal voordelen hebben ten opzichte van eentalige kinderen. Ze kunnen zich beter focussen en meer onthouden. De laatste tijd zijn er echter ook studies die geen verschil laten zien tussen eentaligen en tweetaligen. De vraag is nu onder welke omstandigheden tweetaligheid een voordeel oplevert.

language balance Continue reading